Aktualności

 Patron szkloły

  Dyrekcja

Nauczyciele

 Dokumenty szkoły

 

 Kontakt

 Galeria

 Uczniowie

 Plany lekcji

 Kalendarz szkolny

 SKKT PTTK Nr3

 Chemia

 Zajęcia pozalekcyjne

 Sport

 Samorząd Szkolny

 Szkolne Koło Caritas

 Dzieje Zaczernia

 Historia Szkoły

Google

Nakarm głodne dziecko - wejdŸ na stronę www.Pajacyk.pl

Dziecko w sieci

 

 

Historia szkoły w Zaczerniu.

Pierwsze wzmianki o szkole w Zaczerniu odnajdziemy w protokołach powizytacyjnych szkół dekanatu rzeszowskiego z lat 1636 - 1642. Szkoła ta była właściwie szkółką parafialną, w której uczono przede wszystkim nauki świętej, i religijności czyli katechizmu, Bożych przykazań, czytać chłopcom Ewangeliję i żywoty świętych, urządzać nabożeństwa do Matki Najświętszej i śpiewać różaniec ". Ponadto uczniowie otrzymywali wiadomości o literach, kaligrafii, sztuce czytania i pisania, wreszcie o deklinacjach i koniugacjach. Działalność zarówno tej szkoły, jak i wielu innych szkół parafialnych została przerwana przez rozbiory Polski.

Kolejne próby zorganizowania w Zaczerniu placówki oświatowej podjęto w roku 1844. W księdze ewidencji i wizytacji szkoły w Zaczerniu przedstawiono ten fakt następująco: " We wsi Zaczerniu do roku 1844 żadnej szkoły nie było. Dopiero w tym roku Wielmożny Pan Jan Kanty Jędrzejowicz właściciel Zaczernia oświadczył, że życzeniem jego jest szkołę zaprowadzić. W tym celu kazał restaurować dom stary organistówką zwany - zrobić ławki, sprowadzić tablice, zaopatrzyć książkami potrzebnymi niezbędnie dla młodzieży " . Funkcję nauczyciela pełnił początkowo organista Jan Tryczyński, później także ks. Józef Maziarkiewicz, który odegrał dużą rolę w szerzeniu oświaty wśród zaczerskiej społeczności. Ten " mając zamiłowanie kształcenia dzieci rozpoczął z gorliwą pilnością w szkole nauczać. Tak tedy przez 15 lat prowadzono szkołę regularnie, jak świadczą katalogi " Dzieci uczyły się od listopada do kwietnia, a zakres nauki ograniczał się jedynie do nauki czytania i pisania. Współpracę z księdzem podjęli Florian Tryczyński (w latach 1856 - 59), Jan Chmiel (od 1859) i Jan Siciński (od roku 1861). Dzięki staraniom tych ludzi Cesarsko - Królewski Urząd Powiatowy w Głogowie wydał dekret ustanawiający szkołę trywialną w Zaczerniu. Fakt ten miał miejsce 25 stycznia 1867 roku.

Z inicjatywy ks. Józefa Maziarkiewicza powstał na gruntach przykościelnych budynek szkolny. Szkołę postawiono na 12 łokci długą i 12 łokci szeroką, krytą słomą. W jej budowie dopomógł również Jan Kanty Jędrzejowicz Budynek ten jednak przestał wkrótce zaspokajać potrzeby uczniów, których z każdym rokiem przybywało. W roku 1872 Stanisław Krakowski - miejscowy nauczyciel i ks. Józef Maziarkiewicz rozpoczęli starania o budowę nowej szkoły. Zaczerski dziedzic Henryk Jędrzejowicz przekazał na budowę szkoły drewno i fachową robociznę, ksiądz dał plac, a resztę kosztów ostatecznie pokryły fundusze gminne. W krytym gontem budynku znajdowało się mieszkanie dla nauczyciela i dwie sale szkolne. Służyły one uczniom przez lat kilkanaście.

Pierwszym nauczycielem zawodowym uczącym w roku 1884 w zaczerskiej szkole był Józef Tworek. Szkoła składała się już wówczas z trzech oddziałów w których uczyło się 163 dzieci. W latach 1890 - 91 liczba uczniów wynosiła już 216, powstała wówczas czwarta klasa, wprowadzono też naukę dopełniającą. Jeden nauczyciel nie był w stanie sprostać tej sytuacji więc z inicjatywy ks. Wojciecha Żebrackiego, wójta Antoniego Prusaka i pracującego od 1884 roku w szkole Józefa Cebuli rozpoczęto starania o zatrudnienie drugiego nauczyciela. Pomimo sprzeciwu władz pracę w szkole podjęła nowa nauczycielka - L. Podstawska. W 1905 roku skromne grono pedagogiczne uzyskało nową nauczycielkę - Emilię Pelicównę, córkę miejscowego organisty, a w 1907 pracę podjął czwarty nauczyciel - zaczernianin Wojciech Guzek.

Z uwagi na stale wzrastającą liczbę dzieci, zaistniała konieczność budowy nowego budynku szkolnego. Prace przy nim rozpoczęto w 1907, a zakończono w 1909 roku. W nowej szkole mieściło się cztery duże sale szkolne, kancelaria, mieszkanie dla nauczyciela. Stojący przy głównej drodze okazały budynek, do którego dobudowano wieżyczkę z zegarem, stał się wkrótce wizytówką wsi. Ważną datą w historii zaczerskiego szkolnictwa jest 24 listopada 1909 roku, dokonano wówczas otwarcia nowego budynku szkolnego, a C.K. Rada Szkolna Krajowa przemianowała szkołę z jedno na czteroklasową. Pierwszym kierownikiem szkoły został Józef Cebula.

Po I wojnie światowej i po odzyskaniu niepodległości znacznie wzrosły aspiracje dzieci chłopskich i potrzeba kształcenia się. Budynek szkolny, który w okresie wojny stanowił koszary kolejnych oddziałów armii zaborczych, znów rozpoczął pełnić swą pierwotną rolę. Od roku 1926 szkoła była dwustopniowa, realizowano w niej materiał z zakresu sześciu klas szkoły podstawowej. Uczyło trzech nauczycieli. Zmienił się kierownik szkoły. W roku 1924 na zasłużoną emeryturę odszedł Józef Cebula, wielki społecznik i ceniony wychowawca. Czasowo zastępowała go Eugenia Guzek, a we wspomnianym już roku 1926 kierownikiem został Stanisław Kluz. Pełnił on tą funkcję do wybuchu II wojny światowej.

Dla Zaczernia okupacja rozpoczęła się 9 września 1939. Po zajęciu miejscowości Niemcy rozpoczęli wprowadzanie nowych porządków, m. in. zakazano nauczania w szkole, która stała się główną kwaterą niemieckiej jednostki wojskowej. Lekcje nie odbywały się aż do lutego 1940 roku, wówczas żołnierze niemieccy częściowo zwolnili szkolne sale, a zakaz nauki zniesiono zezwalając na nauczanie czytania i pisania w oparciu o niemiecki miesięcznik "Ster". Jednocześnie dokonano rotacji nauczycieli. Tych uczących w Zaczerniu przeniesiono do innych miejscowości, np. Stanisław Kluz znalazł się w Raniżowie, Helena Pohorska w Brzozowej Górze, a Jadwiga Ziemkowska w Rzeszowie. Na ich miejsce przyszyli Władysław Turzański z Raniżowa i Waleria Tucka z Rzeszowa. Zaczerscy nauczyciele powrócili w roku szkolnym 19040/1941. Ponadto grono pedagogiczne powiększyło się o jednego nauczyciela - Tadeusza Kloca. Warunki nauczania były trudne. Okupanci bardzo często zamykali szkołę a to z powodu rzekomej epidemii czerwonki, a to z powodu konieczności przekwaterowania na zimę żołnierzy. W roku szkolnym 1943/44 nauka odbywała się co drugi dzień. Był to jednocześnie ostatni rok okupacji. 2 sierpnia 1944 roku Zaczernie było wolne, tak więc nowy rok szkolny 1944/45 mógł się rozpocząć w zupełnie nowych warunkach.

Pisząc o szkolnictwie zaczerskim okresu okupacji wspomnieć należy o prowadzonym tu przez cały okres wojny tajnym nauczaniu. Zaangażowani w nie byli przede wszystkim Helena Pohorska, Tadeusz Kloc, Eugenia Guzek, Stanisław Furman, Józef Porada, Józef Stopa i ukrywający się w Tajęcinie przed Niemcami profesor Piątek. Lekcje odbywały się na organistówce, na terenie browaru, w domach prywatnych i w szkole, co było szczególnie niebezpieczne z uwagi na kwaterujących tu żołnierzy niemieckich.

Tak, jak wspomniano, rok szkolny 1944/45 rozpoczynał się już w nowych powojennych warunkach. Szkoła nie ucierpiała dotkliwie w czasie działań wojennych. Straty odnotowane w kronice szkolnej dotyczą zasobów bibliotecznych wykorzystywanych przez Niemców jako opał oraz ławek i stołków zniszczonych przez wycofujących się żołnierzy. Skład grona pedagogicznego w pierwszym powojennym roku szkolnym przestawiał się następująco: Stanisław Kluz - kierownik szkoły, Helena Pohorska, Jadwiga Ziemkowska, Tadeusz Kloc, Roman Pilarski, Franciszek i Stefania Szałkowscy -ostatnia trójka to nauczyciele przesiedleni do Zaczernia z ziem zabużańskich włączonych do ZSRR. W szkole uczyło się 296 dzieci.

Kolejny rok szkolny przyniósł zmiany w składzie grona pedagogicznego. Szałkowscy i Pilarski przenieśli się na Ziemie Odzyskane, na ich miejsce przyszły Hanna Ślusarz i Maria Martynowska, a także Henryka Łopuszańska, naukę religii rozpoczął ks. Michał Dobrzański. Zmniejszyła się liczba dzieci o blisko 100 osób.
W wykazach szkolnych figuruje liczba 186, jednak kolejny rok ponownie przyniósł wzrost liczby uczniów - 266 dzieci i wokół tej liczby oscylować będą kolejne lata.

W roku 1950 na emeryturę przeszedł kierownik szkoły Stanisław Kluz. Jego miejsce zajął Jakub Mitek. W szkole pracowało już wówczas 6 nauczycieli: Helena Pohorska, Jadwiga Ziemkowska, Hanna Ślusarz, Stanisława Skowron, Henryka Łopuszańska i od listopada 1950 Maria Mitek. Wybudowana w 1909 roku szkoła ponownie okazała się być zbyt mała. 6 sal lekcyjnych - 4 w szkole i 2 w domach prywatnych daleko odbiegały od potrzeb uczniów. Z powodu braku zgody na sprzedaż działki pod budowę nowego budynku, postanowiono przystąpić do rozbudowy istniejącej bazy lokalowej. W ciągu dwóch lat (1959 - 60) dobudowano nowe skrzydło, w którym znalazło się 6 nowych sal lekcyjnych. Uroczyste otwarcie połączone z początkiem roku szkolnego nastąpiło 28 sierpnia 1960 roku. Po modernizacji szkoła dysponowała 10 salami, które zamieniono na gabinety przedmiotowe wyposażając je w odpowiednie pomoce do nauki języka polskiego, biologii, geografii, fizyki i chemii. Uczniowie korzystać mogli z liczącej około 1800 tomów biblioteki, a także ze sprzętu radiowo - telewizyjnego, który to sprzęt szkoła otrzymała jako nagrodę w roku 1964. W roku tym do szkoły uczęszczało 269 dzieci, a zatrudnionych było 10 nauczycieli: Jakub Mitek - kierownik szkoły, Maria Mitek, Jadwiga Ziemkowska, Helena Pohorska, Eugenia Pomes, Hanna Ślusarz, Rozalia Mazur, Aleksander Sieczkowski, Helena Pruch i Irena Apriasz.

 

Po reformie szkolnictwa w 1966 zaczerska szkoła przemianowana została na ośmioklasową. W 11 oddziałach uczyło się 303 dzieci, a grono pedagogiczne powiększyło się o trójkę nauczycieli: Marię Błoniarz, Zofię Stokłosa i Wiesława Kulikowskiego. 31 sierpnia 1973, po 23 latach pracy, na emeryturę odszedł Jakub Mitek. Po nim funkcję dyrektora szkoły objął Stefan Koczot, pracował jednak w Zaczerniu krótko, bo od września 1973 do maja 1974. 16 maja 1974 roku funkcję dyrektora objął Zdzisław Jakima. W ciągu 15 lat swej pracy zmodernizował znacznie szkołę: założył parkiety w klasach, centralne ogrzewanie, wyasfaltował boisko szkolne. Doposażono klasy zamieniając je jednocześnie na gabinety przedmiotowe, udało się wygospodarować pomieszczenia na pokój nauczycielski i bibliotekę szkolną, a jedna z sal została przystosowana do potrzeb sali gimnastycznej. Uczniowie zaczerskiej szkoły poszczycić się mogli sporymi osiągnięciami sportowymi i naukowymi: zdobywali czołowe miejsca w biegach przełajowych na szczeblu wojewódzkim, uczestniczyli również w olimpiadach przedmiotowych. Uczennica Teresa Drzał zakwalifikowała się do pierwszej dziesiątki w wojewódzkim konkursie geograficznym, a Lucjan Przybyło zajął pierwsze miejsce w mistrzostwach makroregionu w biegach przełajowych.

W roku 1984 w 14 oddziałach szkolnych uczyło się 286 dzieci, a w roku 1985 szkoła zatrudniała 18 pedagogów. W roku 1989 w szkole uczyło się już 359 uczniów, pracowało 21 pedagogów, którzy poszczycić się mogli sporymi osiągnięciami: uczniowie Wojciech Rząsa i Leszek Migut zdobyli bowiem II miejsca na szczeblu wojewódzkim odpowiednio z j. polskiego i geografii. W tym samym roku na fali przemian ustrojowych postanowiono przywrócić szkole dawną nazwę, bez imienia Bolesława Bieruta. Fakt ten miał miejsce 2 czerwca 1989 roku. Rok później , w czerwcu 1990, na emeryturę odszedł Zdzisław Jakima. O stanowisko dyrektora szkoły ubiegali się mgr Stanisław Kot i mgr Maria Deptuch, która ostatecznie została dyrektorem zaczerskiej szkoły. W roku 1990/91 do szkoły uczęszczało 395 dzieci. Dzięki nauczycielowi wychowania fizycznego Janowi Przygórzewskiemu, który pomimo fatalnych warunków lokalowych umiał zachęcić dzieci do uprawiania sportu, szkoła w Zaczerniu znów szczycić się mogła znacznymi osiągnięciami w tej dziedzinie, ponadto prężnie działał teatrzyk szkolny prowadzony w młodszych klasach przez mgr Helenę Bała. Teatrzyk ten z powodzeniem występował w WDK w Rzeszowie i na wojewódzkim przeglądzie form teatralnych w Strzyżowie. Ponadto przy dużym wsparciu (także finansowym) rodaka, a obecnie doktora Politechniki Wrocławskiej Kazimierza Bieńka powstało szkolne koło szachowe, rok później po zatrudnieniu w szkole nowego wuefisty - mgra Waldemara Szymańskiego, absolwenta warszawskiej AWF, utworzono również szkolne koło sportowe.

Zmiany ustrojowe, które dotknęły całe społeczeństwo nie ominęły i zaczerskiej oświaty. Szkoła zaczęła borykać się z problemami finansowymi, większość zajęć pozalekcyjnych odbywała się tylko dzięki dobrej woli prowadzących. Palącym problemem stało się polepszenie wyposażenia pracowni w sprzęt audio potrzeby do prowadzenia zajęć. Największy zaś problem stanowiło maksymalne przepełnienie budynku szkolnego i jego fatalny stan techniczny, dlatego też rozpoczęto starania o budowę nowej szkoły w Zaczerniu. Na czele Społecznego Komitetu Budowy Szkoły stanął P. Marian Bartnik - przewodniczący Komitetu Rodzicielskiego. W tym miejscu powiedzieć można , że historia lubi się powtarzać, bo budowę nowej szkoły rozpoczęto, jak przed wiekami, na gruncie parafialnym przekazanym dzięki życzliwości biskupa Kazimierza Górnego i miejscowego proboszcza Władysława Janowskiego.

Rozpoczęte w 1994 prace przy budowie nowej szkoły zakończono już w jesieni 1996. Uroczyste otwarcie nastąpiło 10 listopada 1996. Uroczystość rozpoczęła się Mszą św., której przewodniczył ks. biskup Edward Białogłowski. Przecięcia wstęgi dokonali wójt - mgr inż. Jan Tomaka i wojewoda rzeszowski - dr Kazimierz Surowiec miejscowy rodak i absolwent szkoły zaczerskiej. Obecni na otwarciu dziennikarze "Nowin" tak przedstawili swe wrażenia: " Stojący w szczerym polu nowoczesny budynek zaczerskiej podstawówki robi wrażenie. Zaprojektowany inaczej niż podobne mu obiekty, wykonany przez Komunalne Przedsiębiorstwo Remontowo - Budowlane w Rzeszowie w ciągu około 24 miesięcy, zachwyca swoim widokiem. Jasne przestronne sale, ciekawa architektura wnętrz - to pierwsze wrażenie po obejrzeniu nowej szkoły w Zaczerniu ".

 

W prezencie od Wojewody szkoła otrzymała komputer, który zasilił składającą się z 5 urządzeń pracownię informatyczną i książki z prywatnej biblioteki. Naukę w 15 nowych salach szkolnych i 4 przedszkolnych rozpoczęto w listopadzie 1996 roku. W pomieszczeniach nowej szkoły swą siedzibę znalazło również przedszkole przeniesione ze znajdującego się obok browaru dawnego budynku zaczerskiego dworu. Szkolne sale przystosowane zostały do potrzeb gabinetów przedmiotowych, swe zamiłowania i zdolności sportowe uczniowie rozwijać mogli w sąsiadującym ze szkołą nowym budynku sali gimnastycznej. Projektując szkołę pomyślano również o zapleczu kuchennym i stołówce oraz bibliotece Przeniesienie przedszkola spowodowało zmianę nazwy szkoły. W roku szkolnym 1997/98 utworzony został Zespół Szkół w Zaczerniu. W wyniku przeprowadzonego konkursu zmienił się dyrektor szkoły. Został nim mgr inż. Wojciech Nabożny, zaś zastępcą mgr Bożena Kozłowska. Dzięki pracy włożonej przez uczniów i nauczycieli wychowania fizycznego szkoła zajęła pierwsze miejsce w Wojewódzkim Konkursie Szkolnych Klubów Sportowych, duże sukcesy odnieśli również członkowie aktywnie współpracującej ze szkołą Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej.

26 maja 1999 roku Zespół Szkół w Zaczerniu otrzymał imię Armii Krajowej, dołączając tym samym do rodziny szkół noszących to imię, zaś pierwszego września rozpoczął się nowy rok szkolny, rok szczególny ze względu na zmiany wynikające z reformy oświaty. Zespół Szkół poszerzył się o trzy oddziały gimnazjum. Dwa z nich znalazły swą siedzibę w budynku dotychczasowej szkoły podstawowej, zaś oddział "c" w obiekcie szkolnym w Nowej Wsi . Nowy rok szkolny rozpoczęło 349 uczniów w SP, 72 uczniów w gimnazjum (w tym 27 w oddziale "c") oraz 85 przedszkolaków. Pracę w szkole podjęło 45 nauczycieli i 11 pracowników obsługi. W ciągu roku szkolnego odbyło się już tradycyjnie wiele imprez o charakterze nie tylko szkolnym, ale też lokalnym: pasowanie na ucznia, uroczystość patriotyczna z okazji Święta Niepodległości połączona z nadaniem Sztandaru, wspólna wigilia, Dzień Seniora organizowany razem z Parafialnym Zespołem Caritas, uroczysty Dzień Matki. Ponadto uczniowie Zespołu Szkół zaznaczyli swą obecność w Wojewódzkim Konkursie "2000 lat chrześcijaństwa" (II i III miejsce), zajęli I miejsce w Podkarpackim Konkursie Audycji Redakcji Gimnazjalnych. W roku szkolnym 2000/2001 do tych akcji dołączyła także sprzedaż stroików świątecznych z przeznaczeniem dla Domu Pomocy Społecznej w Łące, oraz akcja "Góra grosza". Uczniowie i nauczyciele Zespołu Szkół wzięli również udział w wielu konkursach o zasięgu nawet ogólnopolskim. Mgr Zenobia Twardzik otrzymała medal KEN w związku z realizacją programu "Czysta Wisła", uczniowie klas II gimnazjum zdobyli wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie wiedzy o Armii Krajowej, a uczennica klasy V zajęła II miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Plastycznym "Z Prymasem Tysiąclecia w Trzecie Tysiąclecie". Duże sukcesy osiągnięto również w sporcie. Uczniowie Zespołu Szkół zajmowali czołowe miejsca w wojewódzkich rozgrywkach w unihokeju i lekkiej atletyce.

W chwili obecnej w Zespole Szkół w Zaczerniu uczy się 392 uczniów w tym 127 w gimnazjum. Oprócz normalnych zajęć szkolnych uczniowie mogą rozwijać swe zamiłowania w kołach zainteresowań: LOP, informatycznym, plastycznym, matematycznym, na zajęciach SKS, w sekcji redakcji gazetki szkolnej oraz SKKT. Ponadto w związku z uruchomieniem krytej pływalni w Nowej Wsi wprowadzona została dodatkowa godzina zajęć na basenie połączonych z nauka pływania. W placówce funkcjonuje świetlica szkolna i środowiskowa świetlica socjoterapeutyczna. Szkoła zatrudnia 24 pedagogów na pełnym etacie i 11 w niepełnym wymiarze godzin. Wszyscy oni mają wykształcenie wyższe i tytuły magisterskie.

Liczba uczniów wzrasta z powodu rozwoju wsi, ponadto po reformie szkolnictwa i powstaniu szkoły gimnazjalnej nauka wydłużyła się o rok.. Na potrzeby szkoły wygospodarowano pomieszczenia w suterenach i zaplecza sal lekcyjnych, okazało się bowiem, że postawiony przed kilku laty budynek znów nie jest w stanie zapewnić pełnego komfortu. Planów dotyczących poprawy warunków nauczania jest bardzo wiele, ale co z nich wyniknie pokaże czas.

W ciągu kilkudziesięciu lat funkcjonowania zaczerskiej szkoły, jej mury opuściło wiele setek uczniów. Niektórzy z absolwentów zapisali się nie tylko w historii szkoły, ale też całego regionu a nawet kraju. Ks. dr Stanisław Mierzwa, absolwent uniwersytetu w Insbrucku i Rzymie pracował jako profesor we Wrocławiu, tłumaczył też na język polski dokumenty II Soboru Watykańskiego. Mieszkańcy Rzeszowa i okolic pamiętają dwóch innych zaczerskich kapłanów: ks. Józefa Pustelaka i ks. Franciszka Stopę. Szczególnie ten drugi znany był jako niezmordowany spowiednik w kościele Św. Krzyża w Rzeszowie. Spośród uczniów zaczerskiej podstawówki wyszli też Stanisław Majcher - podpora pierwszoligowych zespołów Stali Rzeszów i Stali Mielec i pierwszy piłkarz z regionu rzeszowskiego w reprezentacji Polski, Józef Kloc reprezentant Polski w międzynarodowych biegach przełajowych. W skali wojewódzkiej liczyli się ponadto tacy zawodnicy jak Józef Marynowski i Józef Kloc (syn Jana) trener kadry narodowej w akrobatyce sportowej. Szkołę w Zaczerniu ukończyli również wspominany już Kazimierz Bieniek - pracownik naukowy Politechniki Wrocławskiej i Kazimierz Surowiec doktor filologii polskiej, w latach 1993 - 97 wojewoda, a później także wicewojewoda rzeszowski.

 

 
Copyright 2006-2009 Zespół Szkół w Zaczerniu